Thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) ngày 11.4, Đại biểu Quốc hội Dương Minh Ánh (Đoàn Hà Nội) thẳng thắn chỉ ra thực trạng trẻ em trong các gia đình cùng giới đang bị gạt ra ngoài lề về mặt pháp lý. Bà kiến nghị giấy khai sinh cần ghi nhận đầy đủ cả hai người cha hoặc hai người mẹ để bảo vệ quyền lợi thực chất cho trẻ.
Đại biểu Dương Minh Ánh cho biết, bà dành sự quan tâm đặc biệt đến một nhóm đối tượng vốn chưa được pháp luật bao phủ: trẻ em trong các gia đình có yếu tố LGBT.
Theo bà Ánh, hiện nay, có một thực tế không thể phủ nhận là nhiều trẻ em đang được sinh ra và nuôi dưỡng bởi các cặp đôi cùng giới. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật hiện hành lại mới chỉ công nhận “một nửa gia đình” của các em.
“Chúng ta thường nói pháp luật đi sau thực tiễn một bước, nhưng trong trường hợp này, pháp luật đang đi sau quá xa, tạo ra một ‘khoảng mù’ đối với một nhóm trẻ cụ thể”, đại biểu Dương Minh Ánh nhấn mạnh.
Phân tích sâu hơn về những bất cập, bà chỉ rõ rủi ro khi một đứa trẻ có hai người chăm sóc thực tế nhưng giấy khai sinh chỉ ghi nhận một người. Trong trường hợp xảy ra biến cố, người còn lại không có địa vị pháp lý, không có quyền đại diện cho chính đứa trẻ mà mình đang nuôi dưỡng.
Để lấp đầy “khoảng trống” này, đại biểu Dương Minh Ánh đề xuất sửa đổi Điều 15 dự thảo Luật Trẻ em theo hướng: thông tin cha, mẹ trên giấy khai sinh được xác định dựa trên quan hệ pháp luật thực tế giữa người đăng ký và trẻ em, không phụ thuộc vào giới tính. Đồng thời, cho phép ghi nhận đầy đủ cả hai người cùng giới tính là cha, mẹ nếu quan hệ này được xác lập hợp pháp.
Bên cạnh đó, bà cũng kiến nghị bổ sung cơ chế công nhận “người cùng nuôi dưỡng”. Theo đó, những người không phải cha mẹ sinh học nhưng có căn cứ chứng minh việc chăm sóc trẻ ổn định, lâu dài vì lợi ích của trẻ cần được trao quyền và nghĩa vụ như cha mẹ.
Đồng thời, đại biểu Dương Minh Ánh đề nghị bổ sung vào Điều 13 quy định nghiêm cấm hành vi phân biệt đối xử về giới trong đăng ký hộ tịch. Đồng thời, mọi thủ tục liên quan đến trẻ em phải quán triệt nguyên tắc: Vì lợi ích tốt nhất của trẻ, không phân biệt đối xử về hoàn cảnh gia đình.
Nữ đại biểu khẳng định những đề xuất này có thể chưa thay đổi ngay lập tức chính sách hôn nhân, nhưng sẽ bảo vệ quyền trẻ em một cách thực chất và nhân văn.
“Nếu chúng ta chưa thể đi nhanh trong việc công nhận các quan hệ mới thì ít nhất cũng không nên để trẻ em phải chịu thiệt thòi. Đây không phải vấn đề nhạy cảm, mà là trách nhiệm của Nhà nước”, đại biểu Dương Minh Ánh khẳng định.
Thùy Linh
