Dù không phải là một “cuộc cách mạng” bùng nổ, nhưng những thay đổi về pháp lý tại Tokyo và dữ liệu dân cư tại Seoul trong tháng 10/2025 đang phát đi tín hiệu mạnh mẽ về việc thừa nhận sự tồn tại của các gia đình cùng giới.
Chính phủ Nhật Bản vừa thực hiện một bước đi cụ thể khi chính thức công nhận các cặp đôi cùng giới là quan hệ “hôn nhân trên thực tế” trong thêm 9 luật và sắc lệnh mới. Động thái này nâng tổng số văn bản pháp quy bảo vệ người đồng tính tại quốc gia này lên con số 33.
Các lĩnh vực mới được mở rộng bao gồm: trợ cấp thiên tai: Xác định quyền lợi người thân khi có rủi ro từ tự nhiên. Phòng chống bạo lực gia đình: đưa các cặp đôi cùng giới vào diện được pháp luật bảo vệ. Tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc thuê nhà và đất.
Dù vẫn còn khoảng 120 bộ luật (đặc biệt là thuế và an sinh xã hội) chưa chạm tới, nhưng việc thay đổi từng bước này giúp các cặp đôi không còn bị đối xử như “người lạ” trước các tình huống ngặt nghèo của đời sống.
Tại Hàn Quốc, sự thay đổi bắt đầu từ một chi tiết kỹ thuật nhưng mang tính biểu tượng cao trong kỳ Tổng điều tra Dân số và Nhà ở.
Lần đầu tiên, hệ thống đăng ký quốc gia cho phép các cặp đôi cùng giới lựa chọn mục “vợ/chồng” hoặc “bạn đời chung sống” mà không bị báo lỗi hệ thống. Trước đây, mọi nỗ lực khai báo đúng mối quan hệ thực tế đều bị từ chối vì “không hợp lệ”.
Dù mỗi quốc gia có một lộ trình riêng, nhưng cả Nhật Bản và Hàn Quốc đang gặp nhau ở một điểm chung đó là “ngừng phủ nhận”. Tại Nhật Bản: Thay đổi đi từ các vụ kiện, phán quyết tòa án đến việc điều chỉnh từng điều luật. Còn ở Hàn Quốc, thay đổi bắt đầu từ việc số hóa dữ liệu, đưa cộng đồng LGBTQ+ vào tầm nhìn của các nhà hoạch định chính sách.
Thay đổi không nhất thiết phải đến sau một đêm. Nó đang thẩm thấu qua từng dòng dữ liệu ở Seoul hay từng sắc lệnh ở Tokyo. Những bước đi này đang dần xóa bỏ rào cản, để một ngày nào đó, những người yêu nhau sẽ không còn phải nỗ lực chứng minh gia đình mình là “hợp lệ” trên chính mảnh đất quê hương.
Nam Phương
