Cơ quan khí tượng nhận định El Nino đang hình thành nhanh và có khả năng phát triển rất mạnh trong năm 2026, thậm chí nằm trong nhóm các đợt El Nino mạnh nhất kể từ năm 1950. Việt Nam được cảnh báo đối mặt với nguy cơ nắng nóng gay gắt, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trên diện rộng.
Ngày 14/6, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết hiện tượng El Nino đã chính thức hình thành khi nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Nino 3.4 vượt ngưỡng +0,5 độ C từ tháng 5 và tiếp tục tăng trong đầu tháng 6. Quá trình chuyển từ trạng thái trung tính sang El Nino diễn ra nhanh hơn thông thường, cho thấy sự ấm lên mạnh của khu vực trung tâm Thái Bình Dương.
Việt Nam đối mặt với nắng nóng và khô hạn kỷ lục khi El Nino gia tăng.
Theo các dự báo hiện nay, El Nino gần như chắc chắn sẽ duy trì từ giữa năm 2026, tiếp tục mạnh lên vào cuối năm và có thể kéo dài sang đầu năm 2027. Xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh được đánh giá ở mức 60-65%, tương đương các sự kiện lịch sử giai đoạn 2015-2016 và nằm trong nhóm mạnh nhất kể từ năm 1950.
Cơ quan khí tượng cảnh báo nếu kịch bản này xảy ra, nền nhiệt tại Việt Nam có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C, riêng giai đoạn cuối năm 2026 có thể cao hơn từ 1-2 độ C. Bắc Bộ và Trung Bộ được dự báo xuất hiện nhiều đợt nắng nóng kéo dài, thậm chí có khả năng ghi nhận các mức nhiệt vượt kỷ lục lịch sử.
Bên cạnh đó, lượng mưa tại nhiều khu vực có thể thiếu hụt từ 25-50%, đặc biệt tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước sinh hoạt, sản xuất và xâm nhập mặn trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027.
Nhìn lại giai đoạn El Nino 2015-2016, Việt Nam từng trải qua nhiều đợt nắng nóng đặc biệt gay gắt với nhiệt độ tại Nghệ An lên tới 42,7 độ C, cùng tình trạng hạn hán nghiêm trọng và xâm nhập mặn sâu tại Đồng bằng sông Cửu Long. Trong khi đó, số lượng bão trên Biển Đông giảm nhưng vẫn có thể xuất hiện những cơn bão mạnh gây thiệt hại lớn.
Để chủ động ứng phó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã yêu cầu tăng cường theo dõi diễn biến El Nino, xây dựng các kịch bản quản lý nguồn nước, vận hành hồ chứa linh hoạt và triển khai các giải pháp tưới tiết kiệm trong sản xuất nông nghiệp.
Các chuyên gia khuyến cáo địa phương cần chuẩn bị đồng thời cho nhiều loại hình thiên tai như nắng nóng, hạn hán, cháy rừng, thiếu nước, đồng thời không chủ quan với nguy cơ mưa lớn cực đoan, dông lốc và bão mạnh trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
TÁC GIẢ: NGUYỄN ĐÀO ĐÌNH LÂM