Tháng 6 hằng năm, những sắc màu cầu vồng lại xuất hiện trên đường phố, mạng xã hội và trong nhiều hoạt động cộng đồng. Pride Month không chỉ là dịp để cộng đồng LGBTQ+ khẳng định bản thân mà còn phản chiếu những chuyển động tích cực của xã hội.
Từ những người trẻ dám sống thật với chính mình đến những bậc cha mẹ dần cởi mở hơn với sự khác biệt, hành trình của Pride Month không đơn thuần là câu chuyện về giới tính mà còn là câu chuyện về sự thấu hiểu, tôn trọng và trưởng thành của cả cộng đồng.
Từ sự im lặng đến quyền được là chính mình
Nếu cách đây khoảng 15-20 năm, việc công khai xu hướng tính dục hay bản dạng giới ở Việt Nam vẫn là điều khá hiếm hoi thì ngày nay, câu chuyện ấy đã trở nên quen thuộc hơn trong đời sống xã hội. Nhiều người thuộc cộng đồng LGBTQ+ từng trải qua tuổi trẻ trong tâm trạng lo lắng và mặc cảm. Họ giấu kín cảm xúc thật của mình, cố gắng sống theo những khuôn mẫu mà gia đình và xã hội mong muốn. Có người lựa chọn im lặng suốt nhiều năm vì sợ bị kỳ thị. Có người chấp nhận đánh đổi hạnh phúc cá nhân để làm hài lòng những kỳ vọng xung quanh.
Sự thay đổi của xã hội trong những năm gần đây đã tạo ra một không gian cởi mở hơn. Ngày càng nhiều người trẻ không còn xem việc công khai bản thân là điều đáng sợ. Họ sẵn sàng chia sẻ câu chuyện của mình với gia đình, bạn bè và cộng đồng. Trên mạng xã hội, những dòng trạng thái “come out” không còn là điều quá xa lạ. Trong trường học, nơi làm việc hay các không gian công cộng, sự hiện diện của cộng đồng LGBTQ+ cũng trở nên tự nhiên hơn.
Sự thay đổi của xã hội tạo ra một không gian cởi mở cho cộng đồng LGBTQ+
Điều đáng chú ý là thế hệ trẻ ngày nay không chỉ tìm kiếm sự công nhận cho riêng mình. Họ còn chủ động tham gia các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về đa dạng giới, bình đẳng và chống phân biệt đối xử. Đó là những buổi tọa đàm, những chiến dịch truyền thông, những dự án hỗ trợ sức khỏe tinh thần hay các hoạt động thiện nguyện hướng tới những nhóm yếu thế trong xã hội.
Pride Month vì thế không còn đơn thuần là một sự kiện mang tính biểu tượng. Nó trở thành không gian để nhiều người trẻ thể hiện trách nhiệm công dân và góp phần xây dựng một xã hội bao dung hơn.
Thế hệ mới và cách tiếp cận khác biệt
Khác với thế hệ trước vốn chịu nhiều ảnh hưởng từ các khuôn mẫu truyền thống, người trẻ ngày nay lớn lên trong môi trường tiếp cận đa dạng nguồn thông tin và văn hóa toàn cầu. Họ quen thuộc với những khái niệm như bình đẳng giới, đa dạng giới hay quyền con người từ rất sớm.
Với nhiều bạn trẻ, việc một người thuộc cộng đồng LGBTQ+ không còn là điều đặc biệt. Họ đánh giá một cá nhân thông qua năng lực, nhân cách và cách ứng xử hơn là thông qua xu hướng tính dục hay bản dạng giới.
Người trẻ quen thuộc với khái niệm bình đẳng giới, đa dạng giới hay quyền con người
Chính sự thay đổi trong nhận thức ấy đã tạo nên những môi trường học tập và làm việc cởi mở hơn. Nhiều trường đại học đã tổ chức các hoạt động truyền thông về đa dạng giới. Không ít doanh nghiệp cũng xây dựng các chính sách nhằm bảo đảm sự bình đẳng và tôn trọng đối với mọi nhân viên.
Đằng sau những thay đổi đó là một thông điệp rất đơn giản về việc con người không cần phải giống nhau để có thể tôn trọng nhau. Không phải tất cả mọi người đều có cùng quan điểm hay trải nghiệm sống nhưng trong một xã hội văn minh, quyền được khác biệt và quyền được đối xử bình đẳng cần được bảo đảm cho tất cả mọi người.
Khi những người làm cha mẹ bắt đầu mở lòng
Nếu người trẻ là động lực thúc đẩy sự thay đổi thì các bậc phụ huynh lại đang tạo nên những câu chuyện cảm động nhất của Pride Month. Nhiều năm trước, phản ứng phổ biến của không ít gia đình khi biết con mình thuộc cộng đồng LGBTQ+ là lo lắng, phủ nhận hoặc phản đối. Một số phụ huynh cho rằng đó chỉ là sự nổi loạn nhất thời. Một số khác cố gắng thay đổi con bằng mọi cách vì sợ điều tiếng xã hội.
Nhưng thời gian đã chứng minh rằng điều con cái cần nhất không phải là sự phán xét mà là sự thấu hiểu. Ngày nay, ngày càng nhiều bậc cha mẹ chủ động tìm hiểu kiến thức về đa dạng giới. Họ tham gia các diễn đàn, nhóm hỗ trợ gia đình có con thuộc cộng đồng LGBTQ+, lắng nghe những chuyên gia tâm lý và quan trọng hơn cả là lắng nghe chính con mình.
Có những người mẹ từng mất nhiều năm mới chấp nhận được sự thật về con. Có những người cha vốn rất nghiêm khắc nhưng cuối cùng lại trở thành chỗ dựa tinh thần lớn nhất cho con trong hành trình sống thật với bản thân.
Đó là những thay đổi âm thầm nhưng vô cùng ý nghĩa. Bởi lẽ, đằng sau mỗi người trẻ tự tin bước ra ánh sáng thường là một gia đình đã học được cách yêu thương vô điều kiện.
Pride Month không chỉ dành cho cộng đồng LGBTQ+
Nhiều người vẫn cho rằng Pride Month là câu chuyện riêng của cộng đồng LGBTQ+. Thực tế, ý nghĩa của tháng tự hào rộng lớn hơn rất nhiều. Đó là lời nhắc nhở về quyền được tôn trọng của mọi con người. Đó là dịp để xã hội nhìn lại cách mình đối xử với những người khác biệt. Đó cũng là cơ hội để các thế hệ đối thoại với nhau về những giá trị đang thay đổi trong đời sống hiện đại.
Không phải mọi định kiến đều có thể biến mất trong một sớm một chiều. Vẫn còn những tranh luận, những quan điểm khác biệt và cả những rào cản vô hình mà cộng đồng LGBTQ+ phải đối mặt. Tuy nhiên, điều tích cực là ngày càng nhiều người sẵn sàng lắng nghe thay vì vội vàng phán xét.
Sự lắng nghe ấy có thể bắt đầu từ một cuộc trò chuyện trong gia đình, một bài học trong lớp học hay một câu chuyện được chia sẻ trên mạng xã hội. Những thay đổi lớn của xã hội thường bắt đầu từ những điều nhỏ bé như vậy.
Pride Month là lời nhắc nhở về quyền được tôn trọng của mọi con người
Khi những sắc màu cầu vồng xuất hiện trong tháng 6, điều mà chúng ta nhìn thấy không chỉ là biểu tượng của một cộng đồng. Đó còn là biểu tượng của một xã hội đang học cách tôn trọng sự đa dạng và đề cao phẩm giá con người./.
TÁC GIẢ: LÊ ĐÌNH TRUNG
