Xuất thân ở vùng núi hẻo lánh, nhưng Tẩn Thị Su (40 tuổi, Sa Pa) đã phá vỡ rào cản định kiến giới bằng cách xây dựng thành công doanh nghiệp xã hội Sapa O’Chau.
Sinh ra trong một gia đình đông con ở xã Lao Chải, Sa Pa, tỉnh Lào Cai, tuổi thơ của Tẩn Thị Su gắn liền với nghèo khó. Cũng như bao đứa trẻ dân tộc H’Mông khác, chị Tẩn Thị Su phải bỏ học sớm, kiếm sống bằng cách đi xin kẹo và cơm thừa của người dân để kiếm tiền nuôi sống gia đình.
Bước ngoặt trong cuộc đời của chị Tần Thị Su là khi gặp được một nhóm du lịch người Anh. Họ không mua hàng hay cho tiền như những vị khách khác mà dành thời gian trò chuyện, dạy những đứa trẻ vài câu tiếng Anh đơn giản. Sự tử tế ấy khiến cô bé người H’Mông lần đầu tiên biết đến khái niệm ước mơ, mơ đến một tương lai thành thạo Ngoại ngữ, giàu có và được đi khắp nơi.
Chia sẻ về phương pháp học tại thời điểm ấy, chị Su cho biết: “Hàng ngày, trong khi bán hàng rong, tôi học lỏm những từ Tiếng Anh từ khách du lịch nước ngoài. Bên cạnh đó, tôi dành dụm từng đồng tiền để vào quán mạng học Ngoại ngữ”.
Khi Tiếng Anh tốt hơn, chị chuyển từ công việc bán hàng sang hướng dẫn viên du lịch cho du khách đến từ những đất nước xa lạ. Tuy nhiên, con đường ấy không hề dễ dàng. Trong khi nhiều cô gái H’Mông cùng tuổi lập gia đình sớm, Su phải thuyết phục người thân cho mình tiếp tục đi học bổ túc văn hóa. Từ một cô bé rụt rè, chị dần trở nên tự tin, có thể giao tiếp bằng nhiều thứ tiếng và giới thiệu văn hóa dân tộc mình với bạn bè quốc tế.
Năm 2007, Tẩn Thị Su thành lập Sapa O’Chau với mong muốn giúp trẻ em vùng cao có cơ hội học tập và nghề nghiệp ổn định thay vì tiếp tục cuộc sống bám theo khách du lịch. Ban đầu chỉ là những lớp học nhỏ dạy tiếng Anh và kỹ năng giao tiếp, dự án dần phát triển thành mô hình kết hợp giữa du lịch cộng đồng và giáo dục.
Su trực tiếp vận động bạn bè, trẻ em vùng cao quay trở lại trường học. Nhiều em nhỏ người H’Mông, Dao, Thái từ Sa Pa, Hà Giang hay Lai Châu tìm đến đây để học tiếng Anh, tiếng Việt và kỹ năng làm du lịch. Không ít học sinh sau này đã thi đỗ đại học rồi quay trở về hỗ trợ những thế hệ tiếp theo.
Sau nhiều năm hoạt động, Sapa O’Chau không chỉ là một doanh nghiệp du lịch mà còn trở thành “mái nhà chung” của trẻ em vùng cao. Từ những lớp học nhỏ ban đầu, mô hình này đã góp phần giúp nhiều em tự tin theo đuổi con đường học tập và tìm được việc làm tốt.
Bằng sự bền bỉ theo đuổi đam mê, chị Tẩn Thị Su đã giúp nhiều trẻ em vùng cao có cơ hội học tập, nghề nghiệp ổn định và khả năng tự lập trong cuộc sống. Không chỉ đồng hành cùng các em trên hành trình thay đổi tương lai, chị còn thường xuyên tham gia những chuyến công tác quốc tế, làm việc với các công ty lữ hành để đưa ngày càng nhiều du khách đến với Sa Pa.
Chị Tẩn Thị Su là người H’Mông đầu tiên được Forbes Vietnam vinh danh trong danh sách 30 gương mặt dưới 30 tuổi có nhiều thành tựu nổi bật, đồng thời xây dựng thành công mô hình doanh nghiệp xã hội với doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm. Hành trình của chị đã cho thấy khi phụ nữ dám mơ ước và được trao cơ hội, họ hoàn toàn có thể vượt qua mọi định kiến để tạo nên thay đổi cho chính mình và cộng đồng.
Hà Thư
